Prawa petenta w postępowaniu przed organami administracji
Urzędy mają prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie petentów do organów Państwa, czyli np. wszelkie wątpliwości rozstrzygać na korzyść petentów, wydawać podobne decyzje w podobnych stanach faktycznych itp.
Prawo do informacji
Urzędy mają obowiązek w sposób należyty i wyczerpujący informować o wszystkich faktach i przepisach prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem tego postępowania. Urząd ma obowiązek czuwać nad tym, aby strony biorące udział w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i są zobowiązane udzielać im niezbędnych wskazówek.
Prawo do czynnego udziału w postępowaniu przed urzędem
Urzędy mają obowiązek zapewnić stronom postępowania czynny udział w postępowaniu (czyli np. swobodne wypowiedzenie się co do ustaleń poczynionych w jego trakcie, składanie wniosków dowodowych itp.), a przed wydaniem decyzji mają obowiązek umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Prawo do przeglądania akt sprawy i sporządzania odpisów
W trakcie postępowania urzędy są zobowiązane umożliwić stronom przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może również zażądać uwierzytelniania sporządzonych przez siebie odpisów lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów.
Prawo do ustanowienia pełnomocnika
Pamiętaj, że na każdym etapie postępowania możesz ustanowić pełnomocnika. Pełnomocnik może dokonywać wszelkich działań w Twoim imieniu strony chyba, że charakter danej czynności wymaga Twego osobistego działania. Pełnomocnikiem może być dorosła osoba, posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwa udzielamy na piśmie lub też przez zgłoszenie do protokołu.
Działanie urzędów na podstawie prawa
Urzędy działają na podstawie przepisów prawa, dlatego zawsze możesz zażądać wskazania podstawy prawnej danej czynności, tzn. konkretnego przepisu prawa. Odwołanie się do samego aktu prawnego nie jest wystarczające.
