Działalność gospodarcza cudzoziemców w Polsce
Kto to jest cudzoziemiec i osoba zagraniczna?
Jakie wyróżniamy kategorie osób zagranicznych ze względu na możliwość i formy podejmowania działalności gospodarczej w Polsce?
Czym różni się fundacja od stowarzyszenia?
Jaką spółkę możesz założyć w Polsce będąc cudzoziemcem?
Cudzoziemiec, a Osoba Zagraniczna
W Polsce powszechnie za cudzoziemca uważa się osobę nie posiadającą obywatelstwa polskiego. Pojęcie to znajduje odbicie w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. nr 234, poz. 1694, ze zm.)
Zgodnie z ustawą o cudzoziemcach cudzoziemcem jest każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego. Pojęcie to od niedawna jest również tożsame z pojęciem osoby zagranicznej, które funkcjonuje na gruncie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.)
Z pojęciem tym można się spotkać przy zakładaniu działalności gospodarczej w Polsce. I tak, na gruncie polskich przepisów, za osobę zagraniczną uważa się:
- Osobę fizyczną nie posiadającą obywatelstwa polskiego,
- Osobę prawną z siedzibą za granicą,
- Jednostkę organizacyjną nie będącą osobą prawną, posiadającą zdolność prawną, z siedzibą za granicą.
Można zatem powiedzieć, że osobą zagraniczną jest zarówno cudzoziemiec, jak i przedsiębiorca zagraniczny.
Kategorie osób zagranicznych
Możliwość i formy podejmowania działalności gospodarczej przez osoby zagraniczne w Polsce zostały uzależnione od przynależności do określonej grupy państw. Nie jest zaskoczeniem, iż obecny podział wiąże się w pierwszej kolejności z pochodzeniem z państw członkowskich Unii Europejskiej oraz państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Osoby zagraniczne z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym („Obywatele UE”).
Obywatele UE, czyli osoby fizyczne, jak również przedsiębiorcy, w tym spółki założone zgodnie z prawem któregokolwiek z państw wymienionych w powyższym tytule oraz mające jednocześnie statutową siedzibę w obrębie Wspólnot Europejskich mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Decydująca w przypadku spółek jest zatem przynależność wspólnotowa, a nie państwowa.
Podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak obywatele polscy oznacza, że do osób zagranicznych należących do tej grupy stosuje się wszelkie zasady obowiązujące polskich przedsiębiorców, a zatem stosuje się do nich wprost zarówno przepisy Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037) jak też stosuje się ograniczenia wynikające ze szczególnych regulacji odnoszących się do obywateli polskich.
Obywatele innych państw niż Obywatele UE posiadający określony status
Wśród tej grupy należy rozróżnić osoby posiadające status określony przepisami Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Posiadanie określonego przepisami statusu powoduje, że takie osoby zagraniczne mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Oznacza to, że grupa tych osób została zrównana pod względem uprawnień z grupą osób zagranicznych z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Status, o którym mowa powyżej zapewnia:
- posiadanie w Rzeczypospolitej Polskiej:
- zezwolenia na osiedlenie się,
- zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich,
- zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony,
- zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego członkowi rodziny cudzoziemca, w przypadku, gdy członek rodziny cudzoziemca przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na nim w celu połączenia z rodziną,
- statusu uchodźcy,
- ochrony uzupełniającej,
- zgody na pobyt tolerowany,
- zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i pozostawanie w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim zamieszkałym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- wizy krajowej otrzymanej na okres postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na osiedlenie się/na pobyt rezydenta długoterminowego WE/ na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przed wydaniem tej wizy byli uprawnieni do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony,
- korzystanie w Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej,
- posiadanie ważnej Karty Polaka,
- bycie członkiem rodziny obywatela Unii Europejskiej.
Szczegółowe zasady uzyskiwania powyższych statusów określają przede wszystkim przepisy Ustawy o cudzoziemcach.
Pozostałe osoby zagraniczne
Pozostałe osoby zagraniczne, a zatem obywatele innych państw niż Obywatele UE i nie posiadający żadnego ze statusów wymienionych w części niniejszego działu, poświęconej obywatelom innych państw niż obywatele UE posiadającym określony status mają prawo do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej wyłącznie w formie spółki:
- komandytowej,
- komandytowo - akcyjnej,
- z ograniczoną odpowiedzialnością,
- akcyjnej,
oraz mają prawo do przystępowania do takich spółek, a także obejmowania bądź nabywania ich udziałów lub akcji.
Zaznaczenia wymaga, że umowy międzynarodowe pomiędzy poszczególnymi państwami a Polską mogą wprowadzać szczególne ograniczenia lub dodatkowe uprawnienia. W związku z tym, wskazane byłoby upewnić się w bazie traktatowej prowadzonej przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, czy w stosunku do danego państwa nie obowiązuje umowa międzynarodowa.
Co do zasady również członkowie rodzin cudzoziemców mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak oni, o ile posiadają zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 13 ust. 4 i 5 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).


